Vrede kun je leren, is de titel van een boekje van Thomas d’Ansembourg en David van Reybrouk. De titel dekt de lading van het boek: Vrede is een vak en kun je leren, net zoals je een taal leert, of wiskunde of motorrijden.

In 1987 werd op instigatie van de dalai lama het Mind & Life Institute opgericht, een internationaal netwerk voor wetenschappelijk onderzoek. Het idee was de oosterse spiritualiteit tot onderzoeksonderwerp van westerse wetenschappen te maken. De dalai lama behoorde daarmee tot de weinige religieuze leiders in de geschiedenis die niet huiverig staan tegenover rationeel wetenschappelijk onderzoek, maar het juist aanmoedigen. Wetenschap en spiritualiteit kunnen elkaar volgens hem alleen maar versterken. Welk effect heeft meditatie op de menselijke geest? Heeft meditatie een fysiologische basis? Kan meditatie ons welzijn en dat van anderen verhogen?

Sindsdien is meditatie niet langer een atypische bezigheid voor ingewijden, maar een onderwerp dat serieus wordt bestudeerd en waar enkele internationaal gerenommeerde onderzoekers zich over buigen.

Laten we bijvoorbeeld eens kijken welk parcours Matthieu Ricard heeft afgelegd. [..] Enkele jaren geleden is hij uitgeroepen tot ‘de gelukkigste persoon ter wereld’: neurowetenschappers hadden hem gevraagd of ze zijn hersenen onder een scanner mochten bestuderen terwijl hij aan het mediteren was. Ze namen meer gammagolven waar dan men tot nu toe in een menselijk brein hadden kunnen zien. De hersengebieden waar zich de positieve emoties bevinden, vertoonden een abnormaal hoge activiteit.

Vervolgens werd wetenschappelijk aangetoond dat bij mensen die regelmatig mediteren, al was het maar een half uur per dag, de structuur en de werking van de hersenen al na enkele weken veranderen, net zoals dat gebeurt bij mensen die een instrument leren bespelen, een taal leren of voortdurend onder stress staan. Onze hersenen blijken even plooibaar als onze spieren.

Matthieu Ricard heeft alle resultaten van recent onderzoek naar meditatie samengebracht en een monumentaal werk: Altruïsme. De kracht van compassie.[…]

De resultaten zijn verbluffend. De afgelopen vijftien jaren hebben wetenschappers onweerlegbaar vastgesteld dat regelmatig mediteren bevorderlijk is voor prosociaal gedrag, altruïsme, welbevinden, mildheid en compassie. Het verbetert de geestelijke gezondheid en vermindert slapeloosheid, angst en piekeren. Het bevordert de concentratie, de veerkracht, de gemoedsrust, het zelfrespect en het mededogen voor de ander en voor zichzelf. Fysieke pijn wordt beter te verdragen en zelfs cellen verouderen trager, waardoor je dus niet alleen gezonder leeft maar ook langer! […]

Tien minuten geconcentreerd ademhalen en leven in het nu. Het zijn geen minuten waarin je van de aardbodem verdwijnt, maar waarin je weer op aarde landt. Innerlijke vrede begint met een doodeenvoudige handeling, slechts de tijd die het kost om je Facebookpagina voor de zoveelste keer te controleren.

teksten uit: Vrede kun je leren.

debezigebij.nl

DELFSHAVEN – De zusjes Maria (11) en Hanna (9) volgen yogalessen bij Integrale Yoga Nederland in Rotterdam. ‘Bij yoga doe je oefeningen. Daar moet je meestal bij strekken. Op die manier train je je spieren, je balans en je concentratie. Je wordt er rustig en sterk van’, legt Maria uit.

Maria: ‘Ik ga elke week een uur naar les. In de zaal pakken we eerst een matje. Dan doet onze juf oefeningen voor. Wij doen haar na, je kijkt daarbij hoe ver je komt. Elke oefening of houding heeft een naam. Zo heb je de Boom, de Hond en de Kaars.’

Vaak oefenen helpt

Maria zegt: ‘Soms is een oefening best zwaar. Dan is het moeilijk om een bepaalde houding vol te houden. Toch moet je doorzetten. Daar word je sterk van. Hoe vaker je oefent, hoe beter je wordt. Aan het eind van een les doen we liggend een oefening om te ontspannen.’

Uitdagende houdingen

Maria en Hanna zien wel eens yogahoudingen van anderen, die heel uitdagend zijn. ‘Dat zou ik ook wel willen kunnen’, zegt Maria. Hanna: ‘Ik denk dan wel eens: doet dat geen pijn?’ Een uitdaging hebben, is wel leerzaam. Maria: ‘Je moet dan veel oefenen en soms tussendoor rust nemen.’

Zoeken met blinddoek

Hanna zit in een andere yogagroep dan Maria. Hanna: ‘Wij doen soms ook een spelletje. Dan krijgt iemand een blinddoek om, en die moet anderen gaan zoeken. Zij hebben zich verstopt. De zoeker wordt eerst rondgedraaid, dat maakt duizelig. Het is een grappig spel, want iemand vinden is dan lastig.’

Zelf yogales geven

Maria: ‘Vorig jaar heb ik een yogales aan mijn groep op school gegeven. Dat heb ik goed voorbereid. Ik zocht oefeningen uit die ik graag met mijn klasgenoten wilde uitvoeren. Zij vonden het leuk en hadden veel aandacht. Ze waren na die les een stuk rustiger en konden beter leren.’

Letten op je ademhaling

Maria: ‘Voor yoga hoef je geen goede conditie te hebben. Er is geen competitie. Je bent tijdens een oefening vooral op jezelf gericht en op je ademhaling. Ik ga altijd graag naar les, je krijgt er snel vrienden. Ik merk dat ik me op school beter concentreer door yoga.’

 

* Tip voor rust van de juf

Ga op je rug liggen, met je ogen dicht. Leg je handen op je buik, net onder je navel. Adem rustig in en uit door je neus. Als je inademt, blaas je je buik als een ballonnetje op. Als je uitademt, laat je die langzaam leeglopen. Concentreer je op je buik en hoe die op en neer gaat.

 

Op de foto: Maria (links) en Hanna samen met juf Saskia in de tuin van Integrale Yoga Nederland.

Foto’s en tekst: Marianne van de Polder